Program Fundusze Europejskie na Infrastrukturę, Klimat, Środowisko (FEnIKS) to jeden z najważniejszych instrumentów wsparcia transformacji energetycznej i rozwoju odnawialnych źródeł energii (OZE) w Polsce w perspektywie 2021-2027. Jego celem jest finansowanie inwestycji, które zwiększają efektywność energetyczną, redukują emisje i wspierają gospodarkę niskoemisyjną – w tym poprzez OZE.

W ramach programu przedsiębiorcy mają dziś wyjątkową szansę na preferencyjne pożyczki z opcją umorzenia (czyli de facto bezzwrotnej części) – mechanizm ten łączy zalety dotacji z elastycznością instrumentów finansowych. Szczególnie istotny jest ten model finansowania dla średnich i dużych firm planujących instalacje OZE, magazyny energii czy modernizację energetyczną.

Czym są pożyczki z umorzeniem w FEnIKS?

W odróżnieniu od klasycznych dotacji, program FEnIKS oferuje pożyczki preferencyjne ze środków Funduszu Spójności (IF) łączone z pożyczką udzielaną przez NFOŚiGW na warunkach rynkowych. Takie połączenie umożliwia:

✔ pokrycie nawet 100% kosztów kwalifikowanych inwestycji,
✔ umożliwienie umorzenia części preferencyjnej pożyczki po spełnieniu określonych warunków oszczędności energii,
✔ korzystanie z długiego okresu spłaty (nawet do 15 lat) oraz karencji.

Jak działa mechanizm umorzenia?

  • Średnie przedsiębiorstwa – mogą uzyskać umorzenie do 49% kapitału pożyczki IF,

  • Duże przedsiębiorstwa – umorzenie do 30% kapitału pożyczki IF.

Umorzenie jest uzależnione od osiągnięcia określonych efektów poprawy efektywności energetycznej lub oszczędności energii wynikających z inwestycji – np. oszczędności energii pierwotnej w budynkach czy procesach technologicznych.

Kogo obejmuje wsparcie i jakie koszty finansuje?

Program przewiduje finansowanie działań związanych z:

  • instalacjami OZE – jak panele fotowoltaiczne, biogazownie, biometanownie, instalacje wiatrowe i inne technologie odnawialne,
  • magazynowaniem energii,
  • modernizacją energetyczną budynków i procesów przemysłowych (np. systemy odzysku ciepła, efektywne media),
  • technologiami wodorowymi, kogeneracją i innymi rozwiązaniami zgodnymi z polityką klimatyczno-energetyczną UE.

Jakie są warunki formalne?

1. Wymóg audytu energetycznego

Podstawowym elementem oceny wniosku jest audyt energetyczny ex ante, który określa bazę wyjściową i wskazuje potencjalne oszczędności energii lub efektywność procesów. Audyt ten stanowi klucz do uzyskania umorzenia pożyczki.

2. Progi oszczędności energii

  • Budynki – minimalnie 30% oszczędności energii pierwotnej,

  • Linie/procesy technologiczne – minimalnie 10% oszczędności energii pierwotnej.

Progi mają kluczowe znaczenie przy ocenie efektów projektu i ostatecznej wysokości umorzenia.

Zalety pożyczek z umorzeniem w FEnIKS

1. Finansowanie do 100% kosztów kwalifikowanych
Dzięki kombinacji pożyczki preferencyjnej i krajowej, możliwe jest pokrycie całej inwestycji środkami zewnętrznymi.

2. Niska bariera wejścia
Pożyczki preferencyjne często mają oprocentowanie 0% dla części IF i długi okres finansowania (do 15 lat).

3. Umorzenie – element quasi-dotacyjny
Część pożyczki może zostać umorzona po wykazaniu efektów – to realna oszczędność kosztów kapitału.

4. Wsparcie inwestycji zielonej transformacji
Projekt zgodny z polityką klimatyczną i unijnymi celami energetycznymi poprawia pozycję firmy rynkowo i środowiskowo.

Jeśli planujesz inwestycję w OZE i chcesz wykorzystać FEnIKS 2026 – skontaktuj się z nami. Przygotujemy pełną analizę szans projektu i wskażemy najlepszy mechanizm finansowania.